Gecikme cezası günlük mü işlemeli, aylık mı?
Günlük ve aylık gecikme cezası aynı borçta nasıl farklı sonuç verir? 20 gün geç ödenen aidatla karşılaştırma ve tolerans gününün etkisi.
Gecikme cezasını hesaplamanın iki yaygın modeli var: günlük (her gün küçük bir oran) ve aylık (ayın belirli bir gününde bakiyeye tek seferde). İkisi de aylık yüzde 5 civarında bir oranla kurulsa bile sakinin ödediği tutar farklı çıkabilir.
Aynı borç, iki model
Aidat 3.000 TL, son ödeme 31 Ocak. Sakin 20 Şubat'ta ödüyor.
| Model | Ayar | Hesap | Ceza |
|---|---|---|---|
| Günlük | Günde %0,1667 (ayda yaklaşık %5) | 3.000 × 0,001667 × 20 gün | 100,00 TL |
| Aylık, ayın 1'inde | %5 | 1 Şubat'ta tek sefer: 3.000 × %5 | 150,00 TL |
| Aylık, ayın 15'inde | %5 | 15 Şubat'ta tek sefer | 150,00 TL |
| Aylık, ayın 25'inde | %5 | Ödeme 20 Şubat'ta geldiği için ceza yok | 0 TL |
Günlük modelin artısı ve eksisi
Geciken gün sayısıyla orantılıdır; 2 gün geciken ile 28 gün geciken aynı cezayı ödemez. Ancak her gün yeni bir küçük ceza satırı oluşur, sakinin ekstresi kalabalıklaşır. Birden fazla borcu olan dairede her borç için ayrı satır yazılır.
Aylık modelin artısı ve eksisi
Ekstre sade kalır: ayda bir satır. Fakat uygulama gününe çok bağlıdır. Ayın 1'inde işleyen ceza, 31'inde vadesi dolan borca bir gün sonra tam aylık ceza yazar. Bu yüzden aylık modelde yalnızca uygulama gününde vadesi (tolerans dahil) gerçekten geçmiş borçlara ceza işlemek adil olanıdır.
Tolerans günü
5 günlük tolerans, günlük modelde ilk 5 günü saymaz, aylık modelde ise vadesi 5 günden kısa süre önce dolmuş borcu o ay cezadan çıkarır. Sınırda ödeyenler için en çok şikâyeti önleyen ayar budur.
Türe göre farklı kural
Aidatta aylık model, yakıt payında 30 günde bir ceza gibi farklı kurallar istenebilir. Kuralı olan borç türü genel politikadan çıkarılır, kendi aralığıyla işler.