Mahsup nedir, ödeme hangi borca sayılır?
5.000 TL borca 4.800 TL ödeme geldiğinde kalan 200 TL hangi kalemde kalır? En eski borçtan ve en yeni borçtan mahsup, hedefli ödeme örnekleri.
Mahsup, gelen bir ödemenin hangi borç kalemini kapattığının belirlenmesidir. Tek borcu olan dairede konu basittir; birden fazla açık borç varsa ödemenin nereye sayıldığı, hangi kalemin açık kalacağını ve gecikme cezasının neye işleyeceğini belirler.
Klasik soru
Dairenin iki açık borcu var: Ağustos aidatı 2.500 TL ve Eylül aidatı 2.500 TL. Sakin 4.800 TL gönderiyor. Kalan 200 TL hangi aya ait?
| Kural | Ağustos | Eylül | Sonuç |
|---|---|---|---|
| En eski borçtan | 2.500 (kapandı) | 2.300 ödendi, 200 açık | Açık kalan borç daha yeni, gecikmesi daha kısa |
| En yeni borçtan | 2.300 ödendi, 200 açık | 2.500 (kapandı) | Açık kalan borç daha eski |
Neden genellikle en eski borç?
Muhasebede yaygın kabul, ödemenin en eski açık kaleme sayılmasıdır (FIFO). Bu, en uzun süredir geciken borcu önce kapatır ve gecikme cezasının birikmesini yavaşlatır. Sakin açısından da sezgiseldir: "önce eski borcumu kapatıyorum".
En yeni borçtan düşmek ne zaman istenir?
Eski sistemden devredilen ve tartışmalı olan eski bakiyelerin en sona bırakılması istenebilir. Bazı yönetimler yeni dönemin aidatını önce kapatıp eski borcu ayrıca takip etmeyi tercih eder. Bu bir yönetim kararıdır ve site bazında tutarlı uygulanmalıdır.
Hedefli ödeme
Sakin "bu para demirbaş payı için" diyorsa ödeme önce seçilen borca sayılır, artan kısım genel kurala göre dağıtılır.
Ham kayıt silinmez
İyi bir sistemde ödeme kaydı ile mahsup kayıtları ayrıdır. Ödeme 4.800 TL olarak durur; "Ağustos'a 2.500, Eylül'e 2.300" ayrı satırlardır. Bir ödeme iptal edilirse mahsuplar geri alınır, borçlar yeniden açılır. Böylece her kuruşun hangi borca gittiği geriye dönük izlenebilir.
Sbysis'te mahsup sırası (en eski borçtan / en yeni borçtan) site bazında Mahsup Kayıtları ekranından seçilir; değişiklik yalnızca sonraki ödemeleri etkiler.